Ile kosztuje ogrzewanie pompą ciepła: od czego zależy rachunek

Skąd bierze się rachunek: cztery liczby zamiast jednej

Koszt ogrzewania pompą ciepła to iloczyn czterech wielkości: rocznego zapotrzebowania budynku na ciepło, średniorocznej sprawności urządzenia, ceny energii elektrycznej i udziału energii, którą pokrywasz z własnego źródła. Zmiana każdej z nich przesuwa wynik, ale nie w tym samym stopniu.

Zapotrzebowanie budynku jest zwykle największą zmienną i jednocześnie tą, na którą masz największy wpływ przed montażem. Dom nieocieplony potrafi potrzebować kilkakrotnie więcej ciepła niż ten sam budynek po termomodernizacji. Dlatego pytanie o koszt eksploatacji zaczyna się od budynku, a nie od katalogu urządzeń.

• Zapotrzebowanie roczne, wyrażane w kilowatogodzinach, wynika z powierzchni, standardu ocieplenia, szczelności i sposobu wentylacji.
• Sprawność sezonowa, czyli SCOP, mówi ile ciepła urządzenie odda z jednej kilowatogodziny prądu w skali całego sezonu, a nie w idealnych warunkach laboratoryjnych.
• Cena energii zależy od taryfy i od tego, w jakich godzinach pompa pracuje najintensywniej.
• Autokonsumpcja z fotowoltaiki obniża część rachunku, ale nie tę zimową, bo wtedy produkcja z paneli jest najmniejsza.
• Przygotowanie ciepłej wody użytkowej to piąty element, często pomijany, bo dolicza się do bilansu przez okrągły rok, także wtedy, gdy ogrzewanie stoi wyłączone.

Te wielkości nie dodają się do siebie, tylko mnożą i dzielą. Dlatego dwie poprawki wprowadzone naraz dają efekt większy niż suma dwóch osobnych. Ocieplony budynek potrzebuje mniej ciepła, a przy okazji pozwala pracować na niższej temperaturze zasilania, więc każda kilowatogodzina ciepła kosztuje mniej prądu. Zależność działa też w drugą stronę i to ona odpowiada za rozczarowania: zaniedbany budynek podnosi rachunek dwa razy, raz przez ilość potrzebnego ciepła, drugi raz przez warunki, w jakich urządzenie musi je dostarczyć.

Kolejność prac przy budynku o wysokim zapotrzebowaniu rozkładamy w poradniku Termomodernizacja domu.

Karta katalogowa: co oznacza zapis A7/W35

COP opisuje sprawność w konkretnym punkcie pracy, przy zadanej temperaturze zewnętrznej i temperaturze zasilania. SCOP uśrednia to za cały sezon grzewczy dla przyjętej strefy klimatycznej. Do liczenia rachunku przydaje się SCOP, bo COP z ulotki dotyczy zwykle warunków korzystniejszych niż polska zima.

Sam SCOP też nie jest jedną liczbą. Podaje się go osobno dla strefy klimatycznej i osobno dla temperatury zasilania, więc wartość wyjęta z folderu ma sens dopiero razem z informacją, dla jakich warunków została policzona. Producenci najczęściej publikują wynik dla klimatu umiarkowanego, a warunki w części Polski bywają bliższe strefie chłodniejszej.

W karcie katalogowej warunki pomiaru zapisuje się skrótem, który po rozłożeniu na części przestaje być tajemniczy. Litera A odnosi się do powietrza wchodzącego do parownika, litera W do wody wychodzącej z urządzenia do instalacji, a liczby to temperatury w stopniach Celsjusza. Zapis A7/W35 czytasz więc jako powietrze siedem stopni i woda zasilająca trzydzieści pięć stopni. Zapis A minus 7/W55 opisuje ten sam sprzęt zmierzony przy mrozie i przy instalacji wymagającej znacznie gorętszej wody.

Różnica między tymi dwoma punktami odpowiada za większość nieporozumień przy porównywaniu ofert. W pierwszym urządzenie ma ciepłe źródło i niewielki dystans temperaturowy do pokonania. W drugim źródło jest zimne, a dystans kilkakrotnie większy. Wynik w pierwszym punkcie zawsze wygląda lepiej, więc to on trafia na okładkę folderu, choć opisuje warunki występujące głównie jesienią i wiosną, a nie w środku sezonu.

Najczęściej spotykane punkty pomiarowe i to, kiedy odpowiadają realnej pracy urządzenia.

Zapis	Warunki pomiaru	Kiedy tak pracuje Twoja instalacja
A7/W35	powietrze 7 stopni, woda zasilająca 35 stopni	łagodna jesień i wiosna przy ogrzewaniu podłogowym
A2/W35	powietrze 2 stopnie, woda zasilająca 35 stopni	typowy dzień znacznej części sezonu grzewczego
A minus 7/W35	powietrze minus 7 stopni, woda zasilająca 35 stopni	kilkanaście najzimniejszych dni w roku, podłogówka
A7/W55	powietrze 7 stopni, woda zasilająca 55 stopni	instalacja grzejnikowa poza mrozami, podgrzew wody użytkowej
A minus 7/W55	powietrze minus 7 stopni, woda zasilająca 55 stopni	najtrudniejszy punkt: wysokotemperaturowe grzejniki w mróz

Wniosek jest prosty: porównuj urządzenia w tym samym punkcie i w takim, w jakim Twoja instalacja realnie pracuje przez większość sezonu. Przy ogrzewaniu podłogowym patrz na wiersze z wodą trzydziestopięciostopniową, przy grzejnikach na te z wyższą temperaturą wody. Liczby z pierwszej strony folderu nie będą wtedy miały z Twoim domem wiele wspólnego.

Poza sprawnością warto wyjąć z karty jeszcze trzy rzeczy: moc oddawaną w temperaturze projektowej dla Twojej strefy klimatycznej, najniższą moc, na jaką urządzenie potrafi zejść przy łagodnej pogodzie, oraz maksymalną temperaturę zasilania osiąganą bez udziału grzałki. Kartę bierz zawsze w wersji dla konkretnej wielkości urządzenia, bo w obrębie jednej rodziny parametry potrafią się różnić między wariantami mocy.

Co realnie zmienia obniżenie temperatury zasilania

Najważniejsza zależność w całym rachunku brzmi tak: im mniejszy dystans temperaturowy między powietrzem na zewnątrz a wodą w instalacji, tym mniej prądu kosztuje przeniesienie tej samej porcji ciepła. Sprężarka wykonuje wtedy lżejszą pracę, a z jednej kilowatogodziny energii elektrycznej dostajesz więcej kilowatogodzin ciepła. To dlatego ogrzewanie podłogowe i pompa ciepła tak dobrze się uzupełniają.

Kilka stopni znaczy tu więcej, niż podpowiada intuicja, bo obniżenie działa przez każdą godzinę pracy urządzenia i przez cały sezon. Pojedynczy stopień jest niewidoczny na rachunku miesięcznym, ale trzy albo cztery stopnie utrzymane od października do kwietnia przekładają się na wyraźną różnicę w rocznym zużyciu. Jest to przy tym jedyna poprawa opisana w tym poradniku, która zwykle nie wymaga żadnego wydatku.

Temperaturą zasilania steruje krzywa grzewcza, czyli reguła wiążąca temperaturę wody z temperaturą na zewnątrz. Ustawienie fabryczne jest z założenia ostrożne, bo ma zadziałać w dowolnym budynku, także gorszym od Twojego. Dlatego w większości instalacji po pierwszym sezonie da się je opuścić bez straty komfortu, tylko rzadko kto to robi.

Obniża się małymi krokami, po jednym albo dwóch stopniach, z kilkudniową przerwą na obserwację, bo instalacja z ogrzewaniem podłogowym reaguje z opóźnieniem. Test ma sens w chłodne dni, a nie w kwietniu, bo dopiero niska temperatura na zewnątrz pokazuje granicę. Sygnałem, że zszedłeś za nisko, jest pomieszczenie, które przestaje dochodzić do zadanej temperatury mimo w pełni otwartej głowicy. Właśnie ono wyznacza próg dla całego obiegu i tylko tam warto szukać poprawy, zamiast podnosić temperaturę dla całego domu.

Granicę obniżania wyznaczają trzy rzeczy: wielkość grzejników albo gęstość pętli podłogówki wobec strat pomieszczenia, przepływ przez instalację oraz wymagania ciepłej wody użytkowej. Ta ostatnia potrzebuje wyższej temperatury niezależnie od ogrzewania, ale nie blokuje obniżania krzywej, bo podgrzew wody to osobny tryb pracy z własnym nastawem. To rozróżnienie bywa mylone i kończy się instalacją grzejącą cały dom tak gorąco, jak wymaga tego zasobnik.

Różnice między obiema instalacjami rozkładamy w poradniku Ogrzewanie podłogowe czy grzejniki, a kolejność kroków przy doborze urządzenia w tekście Jak dobrać pompę ciepła.

Ciepła woda użytkowa: tryb, który obniża średnią

Zasobnik wody użytkowej wymaga temperatury wyższej niż jakikolwiek obieg grzewczy w domu, więc każdy cykl podgrzewu wypada w gorszym punkcie karty katalogowej niż zwykłe grzanie. Mechanizm jest ten sam co przy krzywej grzewczej: większy dystans do pokonania, wyższy koszt każdej kilowatogodziny ciepła. Różnica polega na tym, że tego trybu nie da się wyłączyć na lato.

W rocznym bilansie waży to więcej, niż się wydaje, a zależność bywa odwrotna do intuicyjnej: im lepszy budynek, tym większy udział ciepłej wody. W domu o wysokim zapotrzebowaniu grzewczym podgrzew wody jest dodatkiem do rachunku. W budynku po porządnej termomodernizacji potrafi zbliżyć się do kosztu ogrzewania, a przez pół roku jest jedynym powodem, dla którego urządzenie w ogóle się załącza. Dlatego liczy się go osobno, zamiast doklejać kilka procent do zużycia grzewczego.

Kilka rzeczy podnosi ten koszt bez żadnego pożytku dla komfortu:

• Temperatura zadana w zasobniku ustawiona wyżej, niż wynika z potrzeb domowników. Każdy dodatkowy stopień pogarsza sprawność w całym cyklu podgrzewu, a nie tylko na jego końcu.
• Cyrkulacja ciepłej wody pracująca całą dobę. Rura krążąca bez przerwy oddaje ciepło do budynku również wtedy, gdy nikt nie odkręca kranu, a urządzenie musi to nadrabiać kolejnymi cyklami.
• Zbyt mała powierzchnia wężownicy w zasobniku, która wymusza podniesienie temperatury zasilania, żeby przekazać tę samą ilość ciepła w tym samym czasie.
• Podgrzew rozbity na wiele krótkich dogrzewów zamiast jednego pełnego cyklu, bo każde przełączenie trybu i każdy start sprężarki kosztuje energię.
• Cykl antybakteryjny realizowany grzałką częściej, niż to konieczne, i wykonywany w najdroższych godzinach doby.

Poprawa polega tu zwykle na przesunięciu, a nie na rezygnacji. Podgrzew zasobnika zaplanowany w godzinach taniej taryfy albo w środku dnia, gdy pracują panele, kosztuje mniej przy identycznym komforcie. Cyrkulacja sterowana zegarem albo przyciskiem przy umywalce daje ten sam efekt co praca ciągła, tylko w momentach, gdy ktoś z niej faktycznie korzysta.

Cena energii: taryfa, godziny pracy i własne panele

Pompa ciepła zużywa prąd nierównomiernie: najwięcej w najzimniejsze dni i w godzinach porannych, gdy budynek się wychładza. Taryfa dwustrefowa bywa korzystna, ale tylko wtedy, gdy da się przesunąć część pracy urządzenia na tańsze godziny, na przykład przez podgrzanie zasobnika ciepłej wody albo lekkie przegrzanie podłogówki, która potem oddaje ciepło z opóźnieniem.

Taką strategię trzeba jednak zaplanować przy doborze, bo wymaga odpowiedniej pojemności zasobnika i sterownika, który to potrafi. Sama zmiana taryfy bez dostosowania układu daje niewielki efekt, a czasem pogarsza wynik.

Zanim zmienisz taryfę, sprawdź, jaka część zużycia przypada dziś na godziny tańsze. Licznik zdalnego odczytu i statystyki w sterowniku pompy podają to bez zgadywania, a decyzja oparta na własnych danych chroni przed zamianą jednej taryfy na drugą bez żadnego skutku. Pamiętaj przy tym, że taryfa opisuje cenę samej energii, a opłaty dystrybucyjne i stałe rządzą się osobnymi zasadami i nie znikną nawet przy bardzo niskim zużyciu.

Instalacja fotowoltaiczna obniża koszt pracy pompy, ale rozkład produkcji i rozkład zapotrzebowania nie pokrywają się w czasie. Panele produkują najwięcej latem, a pompa zużywa najwięcej zimą. Dlatego fotowoltaika nie zeruje rachunku za ogrzewanie, tylko obniża roczne saldo rozliczenia.

Z tego rozjazdu bierze się różnica między oceną miesięczną a roczną. Patrząc na pojedynczy miesiąc, dostaniesz obraz skrajny: w czerwcu nadwyżkę i rachunek złożony głównie z opłat stałych, w styczniu kwotę niewiele niższą od tej, jaka wyszłaby bez paneli. Dopiero pełne dwanaście miesięcy pokazuje, ile letniej produkcji faktycznie udało się przenieść na sezon grzewczy. Ocena instalacji po jednym zimowym rachunku prowadzi więc do fałszywego wniosku w jedną stronę, a po jednym letnim w drugą.

Realny zysk zależy od tego, jaką część produkcji zużyjesz na miejscu zamiast oddawać do sieci. Energia wysłana do sieci jest wyceniana według godziny, w której ją oddajesz, ma swój termin wykorzystania i pokrywa wyłącznie koszt zakupu energii, a nie całą resztę rachunku. Dlatego przy pompie ciepła zwykle więcej daje sterowanie podgrzewem zasobnika i przesuwanie pracy urządzenia na godziny największej produkcji niż dokładanie kolejnych modułów na dach.

Zasady rozliczania nadwyżek rozkładamy w poradniku Net-billing i rozliczenie prosumenta, a sens łączenia paneli z magazynem w tekście Fotowoltaika z magazynem energii.

Błędy, które niepotrzebnie podnoszą rachunek

Większość zawyżonych rachunków nie bierze się z wadliwego urządzenia, tylko z kilku powtarzalnych błędów w doborze i ustawieniach. Łączy je jedna cecha: żaden nie objawia się awarią, więc bez zajrzenia do sterownika można ich nie zauważyć przez wiele sezonów.

• Przewymiarowana moc. Przy łagodnej pogodzie urządzenie nie potrafi zejść tak nisko z mocą, jak potrzebuje budynek, więc pracuje krótkimi zrywami. Każdy start sprężarki zużywa energię, której nie odzyskasz, a układ nie zdąża wejść w stan ustalony, w którym pracuje najefektywniej.
• Grzałka poza rolą rezerwy. Grzałka oddaje dokładnie tyle ciepła, ile pobierze prądu, podczas gdy pompa z tej samej kilowatogodziny wyciąga go kilka razy więcej. Każda godzina jej pracy poza mrozami to energia rozliczona po najgorszym możliwym kursie.
• Krzywa grzewcza zostawiona na ustawieniu fabrycznym. Instalacja grzeje wodę cieplej, niż budynek tego wymaga, przez cały sezon, a nadmiar rozchodzi się przez przymykane głowice i uchylane okna.
• Brak regulacji hydraulicznej. Gdy przepływy w obiegach nie są ustawione, część pomieszczeń bierze za dużo, a część za mało. Żeby dogrzać to najgorsze, podnosi się temperaturę dla całego domu, więc jeden źle wyregulowany obieg podnosi koszt wszystkich pozostałych.
• Głębokie obniżenia nocne w instalacji o dużej bezwładności. Rano urządzenie musi nadrobić stratę i robi to przy podwyższonej temperaturze zasilania, czyli w najgorszym punkcie pracy. Przy podłogówce stała, niższa temperatura wychodzi zwykle taniej niż huśtawka.
• Bufor wpięty w układ bez potrzeby albo podłączony niestarannie. Dodatkowa objętość i mieszanie się strumieni potrafią podnieść temperaturę powrotu i pogorszyć sprawność zamiast ją poprawić.

Regulacja hydrauliczna brzmi jak temat wyłącznie dla instalatora, a jest jedną z tańszych rzeczy zmieniających rachunek. W ogrzewaniu podłogowym wykonuje się ją przepływomierzami na rozdzielaczu, ustawianymi według obliczonego zapotrzebowania poszczególnych pętli. W instalacji grzejnikowej służą do tego nastawy wstępne na zaworach termostatycznych. Efekt w obu przypadkach jest ten sam: równa temperatura we wszystkich pomieszczeniach przy niższej temperaturze zasilania, czyli dokładnie przy tym parametrze, który decyduje o zużyciu prądu.

Kłopot polega na tym, że rachunek pokazuje jedną liczbę i nie mówi, który z tych błędów za nią odpowiada. Rozdzielenie ich wymaga danych ze sterownika, a jeśli w rozdzielnicy nie ma licznika energii dla samej pompy, warto go dołożyć. Bez pomiaru każda zmiana ustawień pozostaje zgadywaniem, a skutek widać dopiero po kilku miesiącach i wymieszany z pogodą.

Kiedy praca grzałki jest normą, a kiedy sygnałem błędu, tłumaczymy w poradniku Pompa ciepła zimą. To, czy bufor jest w Twoim układzie potrzebny, rozstrzygamy w tekście Bufor ciepła.

Kiedy pompa ciepła nie będzie tania w eksploatacji

Pompa ciepła nie jest tania z definicji. Jest tania wtedy, gdy budynek i instalacja pozwalają jej pracować w korzystnym punkcie. Są sytuacje, w których uczciwiej powiedzieć wprost, że rachunek nie spadnie tak, jak sugerują ogólne porównania:

• Budynek bez ocieplenia, ze starą stolarką i nieszczelnościami. Zapotrzebowanie jest wtedy tak duże, że wymusza wysoką temperaturę zasilania i regularną pracę grzałki. Sama wymiana źródła ciepła nie ma sensu, dopóki budynek traci ciepło szybciej, niż urządzenie potrafi je dostarczyć w korzystnym punkcie pracy.
• Instalacja, z której nie da się zejść niżej z temperaturą. Stare grzejniki dobrane do kotła pracującego na osiemdziesięciu stopniach, w pomieszczeniach bez miejsca na większe, ustawiają urządzenie w najtrudniejszym punkcie karty katalogowej na cały sezon.
• Dom użytkowany nieregularnie, na przykład weekendowo. Szybkie rozgrzewanie wychłodzonego budynku wymaga wysokiej temperatury i dużej mocy naraz, czyli dokładnie tego, w czym pompa ciepła wypada najsłabiej.
• Bardzo duże zużycie ciepłej wody przy niewielkim zapotrzebowaniu grzewczym. Większość rocznej energii idzie wtedy na tryb, w którym urządzenie pracuje z najniższą sprawnością, a przewaga nad prostszym źródłem ciepła topnieje.
• Planowana w najbliższych latach przebudowa albo rozbudowa domu. Dobór wykonany do dzisiejszego zapotrzebowania przestanie pasować, a urządzenie kupione z zapasem będzie pracowało krótkimi cyklami aż do zakończenia prac.

Żadna z tych sytuacji nie jest wyrokiem na zawsze. Zmienia się natomiast kolejność działań: najpierw ograniczenie strat budynku i doprowadzenie instalacji do stanu, w którym da się obniżyć temperaturę zasilania, a dopiero potem wymiana źródła ciepła. Odwrotna kolejność kończy się urządzeniem dobranym do budynku, który za dwa lata przestanie istnieć w tej postaci.

Warto też uczciwie policzyć wariant, w którym pompa nie wygrywa. Przy bardzo wysokim zapotrzebowaniu i braku możliwości ocieplenia rozsądniejsze bywa inne źródło albo układ mieszany, w którym pompa pokrywa łagodniejszą część sezonu, a drugie urządzenie przejmuje mrozy. Taką decyzję podejmuje się na liczbach, a nie na przekonaniu, że nowsze rozwiązanie musi być tańsze w każdym domu.

Co daje się poprawić w starym budynku i w jakiej kolejności, opisujemy w poradniku Pompa ciepła w starym domu.

Co policzyć przed decyzją i co sprawdzić po pierwszym sezonie

Przed podpisaniem umowy warto mieć na papierze cztery rzeczy: obliczone zapotrzebowanie budynku, przyjętą temperaturę zasilania, dobraną moc urządzenia wraz z punktem biwalentnym oraz szacunek rocznego zużycia energii przy tej mocy. Jeśli wykonawca podaje samą cenę urządzenia bez tych danych, nie ma z czego policzyć kosztu eksploatacji.

Ostatnia z tych liczb nie jest formalnością, tylko punktem odniesienia na później. Zapisz ją i wróć do niej po pierwszym sezonie, bo dopiero zestawienie przewidywania z rzeczywistością mówi, czy dobór był poprawny. Bez niej po roku zostaje Ci wrażenie, że rachunek jest wysoki albo niski, i nic poza tym.

Po zakończeniu sezonu grzewczego warto odczytać ze sterownika i licznika kilka wartości:

• Zużycie energii elektrycznej przez samą pompę, w miarę możliwości rozdzielone na ogrzewanie i podgrzew wody użytkowej.
• Liczbę godzin pracy grzałki wspomagającej oraz temperatury zewnętrzne, przy jakich się załączała.
• Liczbę startów sprężarki w miesiącu, która pokazuje, czy urządzenie pracuje spokojnie, czy krótkimi zrywami.
• Najwyższą temperaturę zasilania osiągniętą w najzimniejszych dniach i to, czy dom był wtedy dogrzany.
• Ilość ciepła oddanego przez urządzenie, jeśli sterownik ją zlicza, bo dopiero razem ze zużyciem prądu daje rzeczywistą sprawność sezonową.

Zestawienie tych liczb z szacunkiem z oferty prowadzi wprost do przyczyny. Zużycie zbliżone do przewidywanego oznacza, że dobór był w porządku. Wyraźnie wyższe każe sprawdzić po kolei krzywą grzewczą, godziny pracy grzałki, regulację obiegów i ustawienia podgrzewu wody. Jest to też właściwy moment na korektę, bo masz dane z całego sezonu, a nie wrażenia z jednego mroźnego tygodnia.

Porównując dwa sezony, pamiętaj, że zimy różnią się ostrością. Rok cieplejszy da niższe zużycie przy identycznych ustawieniach i odwrotnie, więc zestawienie ma sens dopiero po odniesieniu zużycia do liczby stopniodni grzania dla Twojej okolicy. Bez tej poprawki łatwo uznać za efekt własnych działań coś, co było po prostu łagodną zimą.

Odczyt nastaw i danych z pamięci sterownika mieści się w zakresie opisanym na podstronie Serwis instalacji, a montaż i uruchomienie urządzeń przedstawiamy na stronie Pompy ciepła.

Najczęstsze pytania

Ile prądu zużywa pompa ciepła w sezonie?

Zużycie wynika z podzielenia rocznego zapotrzebowania budynku na ciepło przez sezonową sprawność urządzenia. Ten sam model w domu po termomodernizacji i w domu nieocieplonym da zupełnie inny wynik, bo zapotrzebowanie różni się kilkakrotnie. Dlatego wiarygodny szacunek powstaje dopiero po obliczeniu strat ciepła konkretnego budynku, a nie na podstawie samego metrażu.

Czy pompa ciepła jest tańsza w eksploatacji od kotła gazowego?

Zwykle tak, o ile pracuje na niskiej temperaturze zasilania i budynek ma rozsądny standard ocieplenia. Przy wysokiej temperaturze zasilania w słabo ocieplonym domu przewaga topnieje, a przy regularnej pracy grzałki wspomagającej może zniknąć. To jest różnica, którą warto policzyć przed decyzją, a nie po pierwszym sezonie.

Czy wymiana grzejników obniży rachunek za ogrzewanie?

Pośrednio tak, o ile pozwoli trwale opuścić temperaturę zasilania. Rachunek zależy nie od liczby grzejników, tylko od tego, jak gorącą wodą trzeba je zasilać. Jeśli jedno albo dwa pomieszczenia wymuszają wysoką temperaturę dla całego obiegu, powiększenie akurat tych grzejników obniża ją wszędzie i poprawia sprawność przez cały sezon. Jeśli instalacja już dziś domyka się na niskiej temperaturze, wymiana nie zmieni w zużyciu niczego.

Czy fotowoltaika pokryje koszt ogrzewania pompą ciepła?

Nie w całości i nie w tym samym czasie. Panele produkują najwięcej latem, a pompa zużywa najwięcej zimą, więc fotowoltaika obniża roczne saldo rozliczenia, a nie sam rachunek zimowy. Z tego powodu ocena po pojedynczym miesiącu wprowadza w błąd w obie strony i wiarygodny obraz daje dopiero pełny rok. Największy wpływ ma podniesienie autokonsumpcji, czyli zużywanie produkcji na miejscu, a nie samo powiększanie instalacji.

Dlaczego praca grzałki tak mocno podnosi rachunek?

Bo grzałka oddaje dokładnie tyle ciepła, ile pobierze energii, a pompa z tej samej kilowatogodziny prądu wyciąga go kilka razy więcej. Każda godzina pracy grzałki jest więc rozliczona po najgorszym możliwym kursie. Krótkie załączenia poniżej punktu biwalentnego, czyli temperatury zewnętrznej, przy której moc urządzenia przestaje wystarczać, mieszczą się w założeniach doboru. Załączenia powtarzające się przez znaczną część zimy oznaczają błąd, którego trzeba szukać w mocy, temperaturze zasilania albo ustawieniach sterownika.

Jaki udział w rachunku ma podgrzewanie ciepłej wody?

Zależy od zużycia wody i od standardu budynku, przy czym zależność bywa odwrotna do intuicyjnej: im lepiej ocieplony dom, tym większy udział ciepłej wody w rocznym bilansie, bo maleje ta druga część. Woda użytkowa wymaga wyższej temperatury niż ogrzewanie, więc urządzenie pracuje wtedy z niższą sprawnością, a przez pół roku jest to jedyny powód jego załączania. Najwięcej daje tu obniżenie temperatury zadanej do realnie potrzebnej, ograniczenie pracy cyrkulacji i przesunięcie podgrzewu na tanie godziny.

Co sprawdzić po pierwszym sezonie, żeby ocenić dobór?

Odczytaj ze sterownika zużycie energii przez pompę, liczbę godzin pracy grzałki, liczbę startów sprężarki oraz najwyższą temperaturę zasilania z najzimniejszych dni, a następnie zestaw zużycie z szacunkiem podanym w ofercie. Wynik zbliżony do przewidywania oznacza poprawny dobór, wyraźnie wyższy każe sprawdzić kolejno krzywą grzewczą, pracę grzałki, regulację obiegów i ustawienia podgrzewu wody. Porównując dwa sezony, odnieś zużycie do ostrości zimy, bo łagodny rok obniża je bez żadnej Twojej zasługi.