Kto może skorzystać z programu Czyste Powietrze
Z Czystego Powietrza może skorzystać osoba fizyczna, która jest właścicielem lub współwłaścicielem domu jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu mieszkalnego z osobną księgą wieczystą (stan na 30 lipca 2026). Program nie obejmuje mieszkań w blokach wielorodzinnych ani budynków gospodarczych czy domów użytkowanych sezonowo.
Podstawowa zasada mówi, że wnioskodawca powinien być właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości od co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku. Od 20 lipca 2026 roku doszły nowe wyjątki: wymóg nie obowiązuje przy nabyciu w drodze spadku ani zasiedzenia, a skraca się do 1 roku przy zakupie lub darowiźnie co najmniej połowy udziałów od wstępnych, czyli rodziców lub dziadków.
Obowiązuje też zasada jeden beneficjent, jeden budynek: kto korzysta już z dofinansowania w innym budynku na podstawie wniosku złożonego od 22 kwietnia 2024 roku, nie dostanie drugiego. Najczęściej z programu korzystają właściciele wymieniający stary kocioł na pompę ciepła, choć dofinansowanie obejmuje też ocieplenie, okna czy wentylację z odzyskiem ciepła.
Trzy poziomy dofinansowania i progi dochodowe
Czyste Powietrze różnicuje wysokość wsparcia według trzech poziomów: podstawowego, podwyższonego i najwyższego. Intensywność dofinansowania liczy się jako procent kosztów kwalifikowanych netto, czyli bez podatku VAT, ponieważ VAT jest kosztem niekwalifikowanym (stan na 30 lipca 2026).
O tym, do którego poziomu się kwalifikujesz, decyduje dochód gospodarstwa domowego. Poniższa tabela pokazuje progi dochodowe i odpowiadającą im intensywność wsparcia.
| Poziom dofinansowania | Próg dochodowy | Intensywność (% kosztów kwalifikowanych netto) |
|---|---|---|
| Podstawowy | Dochód roczny wnioskodawcy do 135 000 zł | 40% |
| Podwyższony | Do 2 250 zł/os./mies. (gospodarstwo wieloosobowe) lub 3 150 zł/mies. (jednoosobowe) | 70% |
| Najwyższy | Do 1 300 zł/os./mies. (wieloosobowe) lub 1 800 zł/mies. (jednoosobowe), lub prawo do wybranych zasiłków | 100% |
Źródło: program priorytetowy Czyste Powietrze oraz komunikat NFOŚiGW o zmianach obowiązujących od 20 lipca 2026 roku.
Uwaga: małżonkowie bez prawomocnie orzeczonej separacji zawsze tworzą wspólne gospodarstwo domowe, więc nie mogą korzystać z progów dla gospodarstwa jednoosobowego. Dochód na poziomie podwyższonym i najwyższym potwierdza zaświadczenie z urzędu gminy lub miasta, a poziom najwyższy dodatkowo wymaga, by zapotrzebowanie budynku na energię do ogrzewania przekraczało 140 kWh na m2 rocznie.
Konkretna kwota w złotówkach wynika z zakresu prac i wybranych urządzeń pomnożonego przez procent z tabeli, bo nie ma jednej uniwersalnej maksymalnej kwoty dla całego programu. Każda kategoria kosztów ma odrębny limit jednostkowy, dlatego orientacyjną kwotę sprawdzisz w kalkulatorze dotacji na czystepowietrze.gov.pl. Pełne zestawienie programów, w tym Moje Ciepło i ulgę termomodernizacyjną, opisujemy na stronie dotacje i dofinansowania. Warunki zmieniają się w ciągu roku, dlatego przed złożeniem wniosku potwierdź progi i stawki u operatora.
Co program finansuje, a czego nie finansuje
Czyste Powietrze finansuje wymianę nieefektywnego źródła ciepła, ocieplenie budynku, wymianę okien i drzwi, montaż wentylacji z odzyskiem ciepła oraz obowiązkową ocenę energetyczną domu. Zwykle finansuje się montaż jednego źródła ciepła w budynku, z wyjątkiem pompy ciepła powietrze/powietrze i ogrzewania elektrycznego.
Najczęstsze nieporozumienie dotyczy kotłów gazowych: nie są finansowane z Czystego Powietrza i nigdy nie były kosztem kwalifikowanym w tym programie (stan na 30 lipca 2026). NFOŚiGW osobno prostował tę dezinformację komunikatem z 5 czerwca 2026 roku: w programie nie ma dotacji do kotłów na gaz i olej. Dofinansowanie obejmuje za to pompy ciepła różnych typów oraz kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie, o ile są na liście ZUM.
Program nie finansuje też instalacji fotowoltaicznej: mikroinstalacja PV nie występuje w żadnej kategorii kosztów kwalifikowanych, mimo że sam tekst programu wspomina o niej jako o historycznym wskaźniku celu z wcześniejszych edycji, a nie ofercie dla nowych wnioskodawców. Wsparcia na panele czy magazyny energii szukaj w innych programach.
Osobną kategorią jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacja, która też podlega dofinansowaniu, o ile spełnia wymaganą klasę efektywności. Poniższa tabela porządkuje, co program finansuje, a czego nie.
| Zakres | Czy finansowane | Uwaga |
|---|---|---|
| Audyt energetyczny i świadectwo charakterystyki energetycznej | Tak | Obowiązkowy element wniosku |
| Pompa ciepła: powietrze/woda, powietrze/powietrze, gruntowa | Tak | Musi być na liście ZUM |
| Kocioł na pellet lub zgazowujący drewno, podwyższony standard | Tak | Musi być na liście ZUM |
| Kolektory słoneczne i rekuperacja | Tak | Rekuperacja: wymagana klasa efektywności |
| Ocieplenie, okna, drzwi zewnętrzne, brama garażowa | Tak | Stawki wyższe o ok. 10% od 20 lipca 2026 |
| Kocioł gazowy lub olejowy | Nie | Częsty mit, sprostowany przez NFOŚiGW |
| Instalacja fotowoltaiczna (mikroinstalacja PV) | Nie | Inne, osobne programy |
| Budynek gospodarczy lub dom sezonowy | Nie | Program obejmuje budynki mieszkalne całoroczne |
Źródło: Załącznik nr 2 do programu Czyste Powietrze obowiązujący od 20 lipca 2026 roku oraz komunikaty NFOŚiGW prostujące dezinformację o kotłach gazowych i fotowoltaice.
Audyt energetyczny i lista ZUM: dwa wymogi, o których warto wiedzieć wcześniej
Audyt energetyczny jest obowiązkowy przy każdym wniosku o Czyste Powietrze od reformy programu z 31 marca 2025 roku i pozostaje obowiązkowy po zmianach z 20 lipca 2026 (stan na 30 lipca 2026). Audyt trzeba zamówić przed złożeniem wniosku, a jego wynik, Dokument podsumowujący audyt energetyczny (DPAE), składa się razem z wnioskiem.
Audyt i DPAE musi podpisać osoba wpisana do rejestru uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Zakres z DPAE wyznacza, co możesz sfinansować i jaką umowę podpiszesz z wykonawcą, dlatego dobór urządzeń ustalaj już na etapie audytu. Po zakończeniu prac potrzebne jest jeszcze świadectwo charakterystyki energetycznej potwierdzające efekt, dołączane do wniosku o płatność końcową.
Zapowiadany bon na audyt energetyczny wciąż nie działa. NFOŚiGW wskazuje termin wdrożenia na koniec 2026 lub początek 2027 roku, więc na razie audyt trzeba opłacić samodzielnie, choć jego koszt jest kosztem kwalifikowanym w dotacji.
Drugi wymóg to lista ZUM: elektroniczna baza zielonych urządzeń i materiałów prowadzona przez Instytut Ochrony Środowiska, w której sprawdzisz zgodność sprzętu z wymaganiami programu. Wpis jest obowiązkowy dla pomp ciepła oraz kotłów na pellet i zgazowujących drewno, dla pozostałych urządzeń jest tylko rekomendowany. O kwalifikowalności decyduje dzień wystawienia faktury końcowej, dlatego sprawdź status urządzenia na liście jeszcze przed podpisaniem umowy z wykonawcą.
Jak złożyć wniosek krok po kroku
- Krok 1. Sprawdź, czy się kwalifikujesz: czy jesteś właścicielem lub współwłaścicielem budynku od co najmniej 3 lat (lub łapiesz się na jeden z wyjątków wprowadzonych 20 lipca 2026, na przykład spadek czy zasiedzenie) i czy nie korzystasz już z dofinansowania w innym budynku.
- Krok 2. Zamów audyt energetyczny u osoby wpisanej do rejestru uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Audyt kończy się Dokumentem podsumowującym audyt energetyczny (DPAE), który wskazuje zakres prac kwalifikujący się do dofinansowania.
- Krok 3. Dobierz urządzenia zgodnie z audytem: pompa ciepła, kocioł na pellet i kocioł zgazowujący drewno muszą znaleźć się na liście ZUM. Jeśli potrzebujesz pomocy w doborze technologii pod wymagania programu, skontaktuj się z naszym doradcą, o samym przyznaniu środków decyduje jednak operator programu.
- Krok 4. Skompletuj dokumenty potwierdzające dochód, jeśli ubiegasz się o poziom podwyższony lub najwyższy. Takie zaświadczenie wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania.
- Krok 5. Złóż wniosek o dofinansowanie razem z DPAE do funduszu właściwego dla lokalizacji budynku: samodzielnie elektronicznie, przez operatora programu albo z pomocą doradcy energetycznego, nigdy do niewłaściwego terytorialnie funduszu.
- Krok 6. Po podpisaniu umowy zrealizuj przedsięwzięcie zgodnie z zakresem z DPAE. Standardowy czas na realizację to 24 miesiące od złożenia wniosku (stan na 30 lipca 2026), z możliwością przedłużenia, każdorazowo maksymalnie o 6 miesięcy. Jeśli korzystasz z zaliczki, prace nią objęte wykonaj w ciągu 180 dni od jej wypłaty.
- Krok 7. Po zakończeniu prac zamów świadectwo charakterystyki energetycznej potwierdzające osiągnięty efekt i złóż wniosek o płatność razem z fakturami. Po pozytywnej weryfikacji fundusz wypłaca dotację jednorazowo albo w maksymalnie trzech częściach.
Gdzie złożyć wniosek w województwie świętokrzyskim
Wniosek zawsze trafia do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej właściwego dla lokalizacji budynku, a nie do jednej centralnej instytucji. Wniosek złożony do niewłaściwego terytorialnie funduszu nie będzie rozpatrywany (stan na 30 lipca 2026).
Dla większości województwa świętokrzyskiego, w tym gminy Strawczyn i miasta Kielce, właściwy jest Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach, Aleja Księdza Jerzego Popiełuszki 41, 25-155 Kielce. Kontakt: sekretariat 41 366 15 12 lub 41 333 52 20, biuro obsługi 41 333 52 21, e-mail biuro@wfos.com.pl.
Wniosek możesz złożyć samodzielnie elektronicznie, przez operatora programu (pomoc bezpłatna i obowiązkowa przy prefinansowaniu), albo w urzędzie. Prefinansowanie można uzyskać wyłącznie na poziomie podwyższonym i najwyższym i wyłącznie przez operatora.
Dofinansowanie może mieć formę dotacji wypłacanej jednorazowo lub w maksymalnie trzech częściach, dotacji na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego, albo dotacji z prefinansowaniem. Pytania o status już złożonego wniosku kieruj do WFOŚiGW w Kielcach, nie do ogólnopolskiej infolinii programu. Jako firma ze Strawczyna obsługujemy inwestycje w Kielcach i całym województwie świętokrzyskim.
Na co uważać po otrzymaniu dotacji: trwałość i sprzedaż domu
Otrzymanie dofinansowania to nie koniec obowiązków. Przez 5 lat od zakończenia przedsięwzięcia trwa tak zwany okres trwałości (stan na 30 lipca 2026), w którym nie możesz zmienić przeznaczenia budynku z mieszkalnego na inny ani zdemontować urządzeń i instalacji zakupionych w ramach dofinansowania, chyba że wymieniasz wadliwy element na inny o nie gorszych parametrach.
W tym czasie nie możesz zainstalować ani użytkować źródła ciepła na paliwa stałe poniżej 5 klasy według normy EN 303-5, ani innego źródła niż wskazane jako koszt kwalifikowany (albo kotła gazowego), jeśli przedsięwzięcie obejmowało wymianę źródła ciepła. Kominki rekreacyjne muszą spełniać wymagania ekoprojektu.
Sprzedaż domu ma znaczenie w dwóch różnych momentach. Jeśli sprzedasz dom, zanim fundusz wypłaci całość przyznanych środków, dofinansowania po prostu nie wypłaca się w pozostałej części, to zapisana wprost zasada programu.
Jeśli sprzedaż nastąpi już po zakończeniu wszystkich wypłat, ale wciąż w trakcie pięcioletniego okresu trwałości, obowiązki związane z utrzymaniem efektu inwestycji nadal obowiązują, a fundusze mogą kontrolować przedsięwzięcie przez cały ten okres, także krzyżowo, na terenie całego kraju. Zanim sprzedasz dom objęty dofinansowaniem, sprawdź zapisy własnej umowy i skontaktuj się z WFOŚiGW.
Co zmieniło się w programie od 20 lipca 2026
Zmiany, które weszły w życie 20 lipca 2026 roku, to nie jest nowa reforma ani nowy program (stan na 30 lipca 2026). NFOŚiGW zaznacza, że reformę wdrożono już 31 marca 2025 roku, a lipcowe zmiany to kolejny etap rozwoju, który nie narusza podstawowych założeń: audyt energetyczny wciąż jest obowiązkowy, a poziomy dofinansowania i progi dochodowe pozostają takie same jak wcześniej.
Najważniejsze, co faktycznie się zmieniło: doszły nowe wyjątki od zasady 3 lat własności, wydłużono termin na wykorzystanie zaliczki ze 120 do 180 dni, a termin realizacji można teraz przedłużać więcej niż raz, wciąż maksymalnie o 6 miesięcy za każdym razem.
Wzrosły też o około 10 procent jednostkowe stawki dla wybranych prac termomodernizacyjnych, takich jak ocieplenie ścian, dachów, stropów i podłóg czy wymiana okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. NFOŚiGW zastrzega jednak wyraźnie, że nie zmieniają się przy tym maksymalne kwoty dofinansowania dla całego przedsięwzięcia, a jedynie limity dla poszczególnych kategorii kosztów.
Od 2027 roku z kosztów kwalifikowanych zniknie ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła, czyli maty grzewcze, kotły elektryczne czy elektryczne ogrzewanie podłogowe, a do końca 2026 roku trwa okres przejściowy. Jeśli złożyłeś wniosek jeszcze przed 20 lipca 2026 roku, obowiązują cię wcześniejsze limity jednostkowe, nawet jeśli faktury albo realizacja inwestycji przypadną już po tej dacie. Zasady programu zmieniają się w ciągu roku, dlatego przed złożeniem wniosku zawsze potwierdź aktualne warunki u operatora programu lub we właściwym WFOŚiGW.
Najczęstsze pytania
Czy Czyste Powietrze finansuje kocioł gazowy?
Nie, kotły gazowe i olejowe nie są finansowane z programu Czyste Powietrze (stan na 30 lipca 2026). Załącznik nr 2 do programu, obowiązujący od 20 lipca 2026 roku, wymienia 11 kategorii kosztów kwalifikowanych i nie ma wśród nich kotła gazowego ani olejowego. NFOŚiGW osobno prostował tę dezinformację komunikatem z 5 czerwca 2026 roku. Dofinansowanie obejmuje za to pompy ciepła oraz kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie, o ile są na liście ZUM.
Ile dokładnie pieniędzy dostanę z Czystego Powietrza?
Nie ma jednej uniwersalnej kwoty, bo program liczy wsparcie jako procent kosztów kwalifikowanych netto: 40, 70 albo 100 procent, zależnie od poziomu, do którego się kwalifikujesz (stan na 30 lipca 2026). Ostateczna kwota zależy od zakresu prac i wybranych urządzeń, bo każda kategoria kosztów ma odrębny limit jednostkowy. Orientacyjną kwotę sprawdzisz w kalkulatorze dotacji na czystepowietrze.gov.pl, a przed złożeniem wniosku potwierdź ją u operatora, bo zasady zmieniają się w ciągu roku.
Czy dotacja obejmuje instalację fotowoltaiczną?
Nie, mikroinstalacja fotowoltaiczna nie jest kosztem kwalifikowanym w Czystym Powietrzu w wersji obowiązującej od 20 lipca 2026 roku (stan na 30 lipca 2026). Żadna z 11 kategorii kosztów kwalifikowanych w Załączniku nr 2 nie obejmuje paneli słonecznych, mimo że sam tekst programu wspomina o fotowoltaice jako o historycznym wskaźniku celu z wcześniejszych edycji. Wsparcia na instalację PV i magazyny energii szukaj w innych, osobnych programach.
Kto może wykonać audyt energetyczny do wniosku o Czyste Powietrze?
Audyt i Dokument podsumowujący audyt energetyczny (DPAE) musi podpisać osoba wpisana do rejestru uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (stan na 30 lipca 2026). Audyt jest obowiązkowy przy każdym wniosku od reformy programu z 31 marca 2025 roku i trzeba go zamówić przed złożeniem wniosku, bo DPAE składa się razem z nim. Po zakończeniu prac potrzebne jest jeszcze świadectwo charakterystyki energetycznej potwierdzające osiągnięty efekt.
Czy muszę oddać dotację, jeśli sprzedam dom zaraz po zakończeniu prac?
To zależy od momentu sprzedaży. Jeśli sprzedasz dom, zanim fundusz wypłaci całość przyznanych środków, pozostała część dofinansowania po prostu nie zostanie wypłacona, bo taka jest wprost zapisana zasada programu (stan na 30 lipca 2026). Jeśli sprzedaż nastąpi już po zakończeniu wszystkich wypłat, ale wciąż w trakcie pięcioletniego okresu trwałości, obowiązki związane z utrzymaniem efektu inwestycji nadal obowiązują. Przed sprzedażą domu z dofinansowaniem sprawdź własną umowę i skontaktuj się z WFOŚiGW.
Czy dotację z Czystego Powietrza można połączyć z ulgą termomodernizacyjną?
Tak, dotację z Czystego Powietrza można łączyć z ulgą termomodernizacyjną w PIT, a NFOŚiGW potwierdza, że oba mechanizmy wzajemnie się uzupełniają (stan na 30 lipca 2026). Ważne zastrzeżenie: odliczyć od dochodu możesz wyłącznie tę część wydatku, która nie została sfinansowana z dotacji, czyli swój wkład własny, a nie całą fakturę. Ulga ma przy tym własne, osobne zasady i terminy rozliczenia w PIT, inne niż terminy w programie Czyste Powietrze, dlatego sprawdź je oddzielnie.
Chcesz dobrać technologię pod wymagania programu?
Ocenimy stan techniczny Twojego domu, pomożemy dobrać zakres prac zgodny z audytem energetycznym oraz pompę ciepła, kocioł na pellet lub rekuperację spełniające wymagania listy ZUM. O przyznaniu dofinansowania decyduje operator programu, ale dobry dobór technologii zaczyna się od rozmowy z doradcą.